Met Paper on the Rocks werkt ondernemer Anne Pleun van Eijsden aan een papierindustrie die minder afhankelijk is van bomen. Tijdens Impact Lab op 19 november deelt ze hoe je in een bestaande industrie ruimte kunt maken voor vernieuwing.
Leestijd: 4 minuten
‘Het idee voor Paper on the Rocks ontstond eigenlijk tijdens mijn studententijd. Ik studeerde geschiedenis en rechten en deed onderzoek naar sociale bewegingen en revoluties. Ik vond het fascinerend hoe grote veranderingen in de samenleving ontstaan. Tegelijk merkte ik dat ik zelf niet iemand ben die alleen vanaf de zijlijn wil toekijken. Ik wilde iets bouwen.
Tijdens een verblijf in China zag ik van dichtbij wat grootschalige productie doet met de natuur en mensen. Ik zag enorme fabrieksterreinen en vervuilde rivieren, dat had gevolgen voor de leefomgeving van mensen. Dat maakte veel indruk op me. Ik realiseerde me hoeveel impact de producten die wij dagelijks gebruiken kunnen hebben.
Later woonde ik in Berlijn, waar iemand mij vroeg ‘heb je wel eens gehoord van steenpapier’. Op dat moment dacht ik: als dit bestaat, waarom maken we hier dan niet veel meer gebruik van? Dat idee liet me niet meer los.
Zo ontstond uiteindelijk Paper on the Rocks. We ontwikkelen papierproducten op basis van alternatieve grondstoffen, zoals steen of landbouwafval. Het doel is om de afhankelijkheid van hout en bomen in de papierindustrie te verminderen. Voor mij kwam daarin alles samen: mijn liefde voor de natuur en mijn wens om de wereld een stukje mooier achter te laten.’
‘Toen ik begon, dacht ik eerlijk gezegd dat mensen vanzelf enthousiast zouden zijn als er een duurzamer alternatief beschikbaar kwam. De praktijk bleek een stuk ingewikkelder.
Ik kreeg soms stevige reacties vanuit de papierindustrie. Achteraf begrijp ik dat beter. Veel mensen werken al tientallen jaren in die sector en doen dat met veel passie en vakmanschap. Verandering kan dan voelen alsof je kritiek hebt op alles waar zij zich jarenlang voor hebben ingezet.
Dat inzicht heeft mijn kijk op verandering veranderd. Ik ben minder gaan denken in tegenstellingen en meer gaan investeren in relaties. Uiteindelijk bereik je meer door mensen mee te nemen dan door tegenover hen te gaan staan.’
Ook binnen grote bedrijven kun je verandering in gang zetten.
‘Dat blijft altijd een zoektocht. Ik begon als een vrij activistische ondernemer. Inmiddels begrijp ik beter dat je alleen langdurig impact kunt maken als je ook een gezond bedrijf bouwt.
We hebben de nodige uitdagingen meegemaakt. Net toen we bezig waren met opschalen, brak corona uit. Veel van onze klanten zaten in de evenementensector en projecten kwamen plotseling stil te liggen. We moesten terugschakelen en opnieuw kijken hoe we verder wilden.
Impactondernemers hebben vaak te maken met een dubbele uitdaging. Je moet laten zien dat je financieel gezond bent én dat je maatschappelijke impact maakt. Beide zijn belangrijk.
Natuurlijk zijn er momenten geweest waarop ik dacht: waar ben ik aan begonnen? Ondernemen voelt soms als een achtbaan die nooit stopt. Een bevriende, meer ervaren impactondernemer verwoordde het ooit mooi: je hebt als ondernemer altijd het gevoel dat je aan de rand van een klif hangt. Je blijft jezelf afvragen: gaan we de goede kant op? Neem ik de juiste beslissingen? Daar kun je mee omgaan als je weet wat je intrinsieke motivatie is.
Tegelijk geloof ik niet dat je hoeft te kiezen tussen commercieel succes en impact. Als je echt verschil wilt maken, moet je uiteindelijk voldoende schaal bereiken. Juist door een sterke onderneming te bouwen, kun je ook meer positieve invloed uitoefenen.’
‘De belangrijkste les is misschien wel dat verandering tijd kost. We zijn vaak erg streng voor onszelf. Alsof alles direct perfect moet zijn.
Maar de werkelijkheid is dat je de stappen zet die op dat moment mogelijk zijn. Je hoeft niet in één dag de wereld te veranderen. Iedere stap telt.
Daarnaast heb ik geleerd hoe belangrijk gemeenschappen zijn. Impact ontstaat niet alleen binnen een bedrijf, maar ook in de omgeving waarvan je deel uitmaakt. Of dat nu je buurt is, je stad of een internationale keten. Het hoeft allemaal niet zo megagroot het kan ook op lokaal niveau.
Ik denk ook dat veel mensen onderschatten hoeveel invloed ze hebben binnen bestaande organisaties. Natuurlijk is het mooi als je vanaf dag één een missiegedreven onderneming bouwt. Maar ook binnen grote bedrijven kun je veranderingen in gang zetten. Dat is niet altijd makkelijk, maar het is wel mogelijk.’
‘Ik hoop dat we kunnen bijdragen aan een papierindustrie die veel minder afhankelijk is van bomen. Niet omdat bomen nooit gebruikt mogen worden, maar omdat er voor veel toepassingen inmiddels goede alternatieven beschikbaar zijn.
Persoonlijk hoop ik vooral dat Paper on the Rocks mij overleeft. Ik heb niet de verwachting dat alle uitdagingen binnen mijn leven opgelost zullen zijn. Maar we zijn op de wereld om bij te dragen, we zijn onderdeel van een groter heel. Dat is een eer en een verantwoordelijkheid.
Ik hoop dat mensen beseffen dat impact niet altijd groots hoeft te zijn. Iedereen kan op zijn eigen manier bijdragen. Uiteindelijk gaat het erom dat we onze tijd gebruiken om iets positiefs toe te voegen aan de wereld om ons heen. Als we dat niet doen, doen we onszelf tekort. En juist zakelijk liggen daar zoveel kansen. Het zou jammer zijn als we die laten liggen.’
Benieuwd naar meer? Tijdens het Impact Lab, georganiseerd door Tearfund Wereldzaken, op 19 november gaat Anne Pleun van Eijsden in gesprek met ondernemers over hoe je met je bedrijf een positieve impact kunt maken in de wereld. Ben jij erbij?