Bangladesh: wanneer het water een uitdaging wordt

In het laaggelegen kustgebied van Bangladesh zorgen een stijgende zeespiegel, cyclonen en steeds vaker voorkomende overstromingen voor grote uitdagingen. Huizen raken beschadigd, landbouwgrond verzilt en gezinnen verliezen hun inkomsten. Voor miljoenen mensen is klimaatverandering geen toekomstscenario, maar dagelijkse realiteit. 

Zout water

In het zuidwesten van Bangladesh, nabij de Sundarbans en de havenstad Mongla, merken inwoners deze veranderingen steeds sterker. Door binnendringend zout water wordt landbouwgrond minder vruchtbaar en raken oogsten beschadigd. Veel gezinnen zijn afhankelijk van landbouw, visserij of dagarbeid. Als een cycloon toeslaat of een overstroming een gebied treft, kan een groot deel van hun inkomen in één keer verdwijnen. 

Tearfund is actief in dit kwetsbare kustgebied en ondersteunt gezinnen om beter voorbereid te zijn op de gevolgen van klimaatverandering. Dat doen we onder meer via zelfhulpgroepen, trainingen en ondersteuning bij klimaatbestendige vormen van levensonderhoud.

Ratna

Ratna woont met haar gezin in het kustgebied van Bangladesh. Ook haar gemeenschap ervaart dagelijks de gevolgen van de veranderende weersomstandigheden. Door verzilting zijn veel waterbronnen minder bruikbaar geworden, waardoor schoon drinkwater schaars is. Daarnaast kampte de buurt regelmatig met wateroverlast en een vervuilde waterbron. Via haar kerk raakte Ratna betrokken bij een programma waarin bewoners samen werken aan oplossingen voor problemen in hun gemeenschap. Samen met andere vrouwen zette zij de waterproblemen op de agenda. Met steun van de kerk en lokale overheden werden verbeteringen gerealiseerd, waardoor gezinnen beter toegang kregen tot schoon water en de wateroverlast afnam.

Financiële zekerheid

Ook thuis veranderde er iets. Via het programma kreeg Ratna twee geiten waarmee zij extra inkomen kon opbouwen. Daardoor kreeg het gezin meer financiële zekerheid. ‘Vroeger had ik soms maar één maaltijd per dag. Nu kunnen we drie keer per dag eten en mijn kinderen naar school laten gaan’, vertelt ze.

Het verhaal van Ratna staat niet op zichzelf. In de projectgebieden ontvangen honderden mensen training in hoe ze kunnen omgaan met de veranderende weersomstandigheden. Zij leren technieken die beter bestand zijn tegen verzilting en overstromingen. Ook krijgen gemeenschappen voorlichting over rampenpreventie, zodat zij beter voorbereid zijn op cyclonen en andere natuurrampen. 

Rol van de kerk

De kerk speelt daarbij een belangrijke rol. Hoewel christenen in Bangladesh een minderheid vormen, zijn kerken vaak een vertrouwd onderdeel van de gemeenschap. Via trainingen, zelfhulpgroepen en Bijbelstudies ondersteunen zij gezinnen bij het versterken van hun bestaanszekerheid en het aanpakken van problemen in hun omgeving. Inmiddels zijn tientallen lokale kerken betrokken bij dit werk. 

Minder kwetsbaar

Tearfund investeert niet alleen in hulp na een ramp, maar ook in voorbereiding op toekomstige crises. Door mensen samen te brengen, kennis te delen en alternatieve inkomstenbronnen te ontwikkelen, krijgen gezinnen als dat van Ratna meer mogelijkheden om zich aan te passen aan een veranderend klimaat.

Tonni

Tonni woont met haar gezin in het kustgebied van Bangladesh. Haar man werkt als visser en het gezin is afhankelijk van wat de rivier oplevert. Dat maakt hun bestaan onzeker. Als het weer omslaat of inkomsten wegvallen, heeft dat direct gevolgen voor het dagelijks leven. Er waren periodes waarin Tonni zich afvroeg hoe ze de volgende dag haar gezin moest voeden.

Via haar kerk raakte Tonni betrokken bij een programma waarin zij samen met anderen leerde omgaan met de uitdagingen in haar leven en omgeving. De bijeenkomsten brachten haar niet alleen in contact met andere vrouwen, maar gaven haar ook meer vertrouwen in zichzelf en haar mogelijkheden. Stap voor stap groeide haar betrokkenheid bij de gemeenschap om haar heen.

Tegenwoordig zet Tonni zich actief in voor andere vrouwen en gezinnen in haar dorp. Ze moedigt ouders aan om hun dochters naar school te laten gaan en spreekt zich uit tegen kindhuwelijken, een probleem dat nog steeds voorkomt in sommige delen van Bangladesh. Ook deelt zij wat zij zelf heeft geleerd met mensen in haar omgeving.

Tonni ziet dat er langzaam iets verandert. ‘Vroeger kregen meisjes veel minder kansen. Nu zien we dat meer meisjes naar school gaan en dat hun stem vaker wordt meegenomen in beslissingen’, vertelt ze. Zelf droomt ze ervan om met naaiwerk een eigen inkomen op te bouwen. Daarmee wil ze haar gezin minder afhankelijk maken van de onzekere inkomsten uit de visserij en bijdragen aan een stabielere toekomst voor haar dochter.