Beeld: Etete Moru en haar dochter Priscilla.

Ik ben lange tijd ernstig ondervoed geweest

Ziekte en ondervoeding

Etete woont en slaapt in haar manyatta, een sober hutje gemaakt van wat dunne takken. Binnen liggen wat dekens op de grond die fungeren als haar bed. Aan de takken die wat uitsteken hangen kleine melkkannen, gemaakt van dierenhuiden. ‘Die gebruik ik om te vullen na het melken. Maar zoveel kannen als hier nu hangen heb ik al lang niet meer nodig. Melk is er amper.’ Etete loopt naar buiten om het gesprek verder voort te zetten in de schaduw van een boom. Eén van de weinige bomen met blad in de directe omgeving.

Terwijl ze haar verhaal deelt, grijpt ze regelmatig naar haar hoofd. ‘Ik voel me ziek, maar dat is eigenlijk al weken zo. Niet écht bijzonder meer.’ Af en toe probeert Etete even haar hoofd in één van haar handen te laten rusten, om vervolgens weer de energie te vinden verder te praten. Het is niet moeilijk om uit de situatie op te maken dat Etete zeer verzwakt is, al geeft ze zelf aan zich al een stuk beter te voelen dan voorheen. ‘Ik ben lange tijd ernstig ondervoed geweest. In die periode kwam ik mijn huis niet uit, omdat ik me amper kon bewegen. Dankzij de voedselhulp die ik heb ontvangen ben ik weer wat aangesterkt. Daar ben ik erg dankbaar voor.’

En hoewel Etete en haar familie konden aansterken, blijft acute ondervoeding een groot probleem in Turkana. Op dit moment is 16,7 procent van de kinderen onder de vijf jaar ernstig ondervoed. De verwachting is dat dit percentage in de komende maanden nog verder zal stijgen. Ondervoeding gaat vaak samen met verschillende ziekten, zoals diarree, malaria en longontsteking. Zo ook bij Etete. ‘Ik weet niet goed aan welke ziekten ik heb geleden. Dat is eigenlijk ook niet te achterhalen. Ik heb zo’n beetje alle ziekteverschijnselen wel gehad.’

Ik weet al niet meer wat ik tegen mijn kinderen moet zeggen, laat staan tegen mijn eigen moeder

In de overlevingsstand

Gelukkig staat Etete er niet helemaal alleen voor. Dochter Priscilla (48) bezoekt haar regelmatig. De financiële ondersteuning die ze haar moeder gaf, behoort inmiddels tot het verleden. Lange tijd was Priscilla werkzaam in een kleine fabriek waar maïs verwerkt werd tot meel, een belangrijk product waar ugali, een soort pap, van wordt gemaakt. Priscilla: ‘Ik verdiende er niet veel, zo’n 1.000 Keniaanse shilling (omgerekend 8 euro, red.) per week, net genoeg om mijn kinderen van eten te voorzien. Maar deze fabriek is inmiddels gesloten en ook ik ben met mijn gezin afhankelijk van voedselhulp.’

Nu het leven van Priscilla eveneens in de overlevingsstand is gezet, is het bieden van hulp aan haar moeder een grote uitdaging geworden. ‘Ik weet al niet meer wat ik tegen mijn kinderen moet zeggen, laat staan tegen mijn eigen moeder. Toch weet ik dat het belangrijk is om hoop te blijven houden. Daarom vertel ik mijn kinderen dat ze God moeten vragen om nieuwe wegen zodat de hulp ons kan bereiken. Vandaag is dat gebed verhoord. We ontvingen voor de vierde keer een voedselpakket, bestaande uit  50 kilo maismeel, 2 liter olie, 5 kilo bonen en een pond zout. De komende maand heeft mijn gezin weer te eten.’

Afbeelding
Beeld Turkana, Kenia
Eén van de geiten van Etete.
Van de vijf geiten zijn er vier uitgemergeld en verzwakt

Ook de geiten bezwijken

Het vee is voor de mensen in Turkana het meest waardevolle bezit. Kom je aan de geiten, dan kom je aan de spaarrekening. Het merendeel van de melk en het vlees wordt ingezet voor eigen gebruik, een eventueel overschot wordt verkocht op de lokale markt. Tot voor kort was het niet ongewoon voor inwoners van Turkana om meer dan tweehonderd geiten rond te hebben lopen. Etete was tot begin vorig jaar geitenhoeder. ‘Het ging erg goed met mijn kudde. Dat veranderde toen de droogteperiode aan bleef houden. In een paar maanden tijd ben ik bijna al mijn vee verloren. Op dit moment heb ik nog vijf geiten rondlopen.’ Etete kijkt om zich heen en wijst op de geit die dichtbij haar staat. Terwijl ze één van haar kleinkinderen instrueert om het dier dichterbij te brengen, zegt ze met een voorzichtige lach: ‘Van de vijf zijn er vier uitgemergeld en verzwakt. Het lijkt erop dat deze het voorlopig nog wel even vol zal houden. Dat hoop ik tenminste.’

Afbeelding
Priscilla in Turkana, Kenia
Priscilla Lokope (48) is moeder van drie kinderen en woont in het dorp Lochwaa-Angikamatak.

Petitie: Mag het in de kerk wat vaker over het klimaat gaan?

In de Hoorn van Afrika gaan nog veel meer mensen, net als Etete Moru en haar dochter Priscilla, gebukt onder de gevolgen van klimaatverandering. Tearfund vindt de kerk bij uitstek de plek om het daarover te hebben. Want naastenliefde is óók zorgdragen voor Gods schepping. Wij geloven dan ook dat we invloed kunnen uitoefenen op deze rampzalige ontwikkelingen door te leren leven van genoeg.

Teken de petitie

Afbeelding
Noodhulp

Noodhulp

Op het moment dat zich een crisis voordoet, zoals een natuurramp of een gewapende conflict, dan zoekt Tearfund naar mogelijkheden om noodhulp te bieden aan de getroffen bevolking. We leggen je graag uit hoe we noodhulp verlenen en wat er nodig is voor deze noodhulp.
Gerelateerde content
Noodhulp in Tsjaad
Project
Lees meer
Tsjaad
Afbeelding
Noodhulp

Noodhulp met de DRA in Tsjaad

Samen met de Dutch Relief Alliance verleent Tearfund noodhulp aan Soedanese vluchtelingen in Oost-Tsjaad. [...]
Lees meer
noodhulp Tearfund
Verhaal
Lees meer
29 April 2024

5 landen waar Tearfund op dit moment noodhulp verleent

Via de media zie je veel situaties van mensen die getroffen worden door conflicten of natuurrampen. Soms domineert het [...]
Lees meer
Een gezin op de vlucht en afhankelijk van noodhulp
Verhaal
Lees meer
15 April 2024

Noodhulp bieden als media-aandacht ontbreekt

Tearfund werkt aan een duurzame aanpak van armoede en onrecht, vaak via meerjarige programma’s. Daarnaast bieden we noodhulp [...]
Lees meer
Alfred Slomp staat met blote voeten op een waterplas. Hij draagt een felrood overhemd, heeft zijn handen in zijn zij en kijkt de camera in.
Verhaal
Lees meer
11 April 2024

Alfred Slomp: ‘Sinds ik duurzame keuzes maak, vind ik het leven veel leuker.’

Ben je met je kerk bezig met het thema duurzaamheid? Dan is de kans groot dat je de naam Alfred Slomp weleens hebt horen [...]
Lees meer
Jurjen ten Brinke
Blog
Lees meer
11 April 2024

Jurjen: 'Ik leende m’n auto uit en kreeg ‘m met een deuk terug'

Ken je dat gevoel? Eigenlijk wil je niet meegaan in een klimaathype en anderzijds: dat je voelt en weet dat we met zijn allen [...]
Lees meer
Elbert Smelt
Blog
Lees meer
8 April 2024

Elbert Smelt: 'Eerst tot 10 tellen'

Kwijlend hang ik boven m’n telefoon. Ik check allerlei prachtig uitziend keukengerei. Een grillpan, pastamachine, keukenmes, [...]
Lees meer
Tearfund Gera van den Berg
Verhaal
Lees meer
3 April 2024

Gera van den Berg: ‘Zuiniger leven? Ga terug naar de basis’

‘Het vliegt je portemonnee alweer uit, nog vóór het erin zit...’. Het leven kan tegenwoordig best heel duur zijn. Goed nieuws [...]
Lees meer
Een boerin op het veld
Verhaal
Lees meer
3 April 2024

Klimaatverandering zorgt voor meer armoede. Help je mee boeren hier weerbaar tegen te maken?

Wat moet je doen als stortregens je oogst wegspoelen? Samen met jouw steun helpen we boeren in Zimbabwe zaaien én oogsten. [...]
Lees meer
Cornelis de Schipper
Nieuws
Lees meer
27 maart 2024

Cornelis de Schipper: ‘Leven in balans met wat de aarde biedt en kan herstellen’

Op 1 april dit jaar is het Earth Overshoot Day in Nederland, de dag waarop er meer grondstoffen zijn verbruikt dan de aarde [...]
Lees meer
Paul Schenderling
Verhaal
Lees meer
22 maart 2024

Paul Schenderling: ‘De economie groeit, maar we worden niet gelukkiger’

We gebruiken op dit moment zoveel grondstoffen, dat we de aarde in rap tempo aan het uitputten zijn. Zo kan het niet langer. [...]
Lees meer