Syrië kampt nog steeds met de gevolgen van de oorlog. We gingen in gesprek met Diana Yazji, programmamanager van Tearfund in Syrië, over het centrum voor psychosociale steun aan vrouwen die te maken hebben met trauma.
‘De oorlog is misschien voorbij, maar de crisis niet. Volgens de VN zijn nog altijd 16,7 miljoen mensen afhankelijk van humanitaire hulp. Armoede is wijdverspreid, werk is schaars en veel gezinnen proberen te overleven in grote onzekerheid. Die voortdurende druk heeft diepe mentale gevolgen. We zien een verschuiving van acuut oorlogstrauma naar chronische stress. Het gevaar is minder zichtbaar dan tijdens de oorlog, maar de onveiligheid is niet verdwenen. Mensen leven met voortdurende spanning.’
Zonder mentale veerkracht is wederopbouw onmogelijk.
‘Verlies van geliefden, constante dreiging, moeten vluchten en onzekerheid over de toekomst: leven in oorlog laat diepe sporen na. In situaties van grote stress, zoals tijdens en na oorlog, neemt ook vaak huiselijk geweld toe. Vrouwen dragen vaak de zorg voor het hele gezin. Als ze bij ons komen, brengen ze niet alleen hun eigen pijn mee, maar het gewicht van hun hele huishouden. Vrouwen komen met lichamelijke klachten zoals hoofdpijn, druk op de borst en extreme vermoeidheid. Onder die klachten ligt vaak onverwerkt trauma.'
'In ons centrum bieden we groepsprogramma’s aan waarin vrouwen hun stressreactie leren herkennen en reguleren. Een huilend kind of een gevallen bord kan bij iemand met trauma een heftige reactie oproepen. We helpen hen tot rust te komen en anders te reageren. Zo creëren we veiligheid. Eerst in henzelf, daarna in hun gezin. Wanneer iemand leeft met onverwerkt trauma, ontstaat er een cirkel van stress en angst in huis.
Daarom is herstel geen individuele overwinning maar winst voor het hele gezin. En het reikt verder: vrouwen komen uit isolatie en gaan bijvoorbeeld weer in gesprek met buren. Daardoor ontstaat er sociale cohesie, iets wat door de oorlog vaak verloren is gegaan. Ook krijgt een vrouw weer de kracht om op zoek te gaan naar werk en bij te dragen aan de samenleving.’
'Zonder mentale veerkracht is wederopbouw onmogelijk. Tearfund renoveert huizen, helpt boeren hun inkomen te vergroten en biedt vakopleidingen. Maar zonder psychosociale steun hebben mensen niet de kracht om die kansen ook daadwerkelijk te benutten. Brood heb je nodig om te overleven, maar mentale gezondheid is nodig om werkelijk te leven. Psychosociale steun aan vrouwen is daarom geen bijzaak: dáár begint echte weder opbouw en daarvan profiteert de hele samenleving.’
Herstel van één vrouw is winst voor er hele gezin.
'Zonder mentale veerkracht is wederopbouw onmogelijk. Tearfund renoveert huizen, helpt boeren hun inkomen te vergroten en biedt vakopleidingen. Maar zonder psychosociale steun hebben mensen niet de kracht om die kansen ook daadwerkelijk te benutten. Brood heb je nodig om te overleven, maar mentale gezondheid is nodig om werkelijk te leven. Psychosociale steun aan vrouwen is daarom geen bijzaak: dáár begint echte weder opbouw en daarvan profiteert de hele samenleving.’
De oorlog in Syrië begon in 2011 en duurde veertien jaar. Honderdduizenden kwamen om, miljoenen raakten ontheemd. Ondanks de val van het regime is de crisis niet voorbij. De economie is verwoest: met armoede en werkloosheid tot gevolg. Veel basis voorzieningen zoals scholen en ziekenhuizen zijn beschadigd. Naast fysieke verwoesting is er wijdverspreid psychologisch leed: jarenlang geweld en ontheemding hebben chronische stress en trauma veroorzaakt. Psychosociale steun is essentieel voor herstel en wederopbouw.