Afbeelding
Verhaal
12 oktober 2026
Paul Schenderling: ‘Economisch succes en rechtvaardigheid hoeven elkaar niet uit te sluiten’
In dit interview blikken we met econoom Paul Schenderling vooruit op het Impact Lab van 19 november. Daar zal hij spreken over een economie waarin winst geen doel op zich is, maar een middel om mensen en de schepping tot bloei te laten komen. ‘De economie moet bijdragen aan mens en schepping. Niet andersom.’
Leestijd: 3-4 minuten
Hoe ziet een economie eruit waarin mensen belangrijker zijn dan winst?
‘Dan kom je uit op een economie die gebaseerd is wederkerigheid en waar bloei van mensen, de schepping én economisch succes samengaan.
We zijn gewend om economie te zien als transacties: ik lever iets, jij betaalt ervoor. Maar eigenlijk gaat het over relaties tussen mensen, en die zijn op z’n best als ze wederkerig zijn.
Op het niveau van eigen medewerkers kun je dat als ondernemer het meest duidelijk zien. Komen zij tot bloei? Hebben ze een loon waarmee ze een goed leven kunnen opbouwen? Is er inspraak en de mogelijkheid tot ontwikkeling? Andersom mag je van een medewerker ook iets verwachten, meer dan alleen een taak uitvoeren. Het is een relatie over en weer.
Die wederkerigheid stopt niet bij de bedrijfsmuren. Ook leveranciers en hun medewerkers horen daarbij.’
Je zegt dat onze verantwoordelijkheid verder reikt dan ons eigen bedrijf. Hoe ver precies?
'Martin Luther King jr. stelt dat iedereen van wie je iets koopt, je naaste is geworden. Dat vind ik een indrukwekkende gedachte. Als ondernemer ben je verbonden met mensen die vaak duizenden kilometers verderop wonen en grondstoffen winnen of jouw producten maken. Die afstand verandert niets aan hun waardigheid.
Daarom vind ik dat ondernemers niet moeten wegkijken. Onderzoek waar producten vandaan komen. Kijk hoe mensen werken en leven. Vraag jezelf af of zij een leefbaar loon ontvangen en of hun rechten worden gerespecteerd. Wederkerigheid betekent dat we elkaar blijven zien als mens, als naaste en niet iemand reduceren tot kostenpost.'
‘Iedereen van wie je iets koopt, is je naaste.’
Wat kunnen Bijbelse ideeën over rechtvaardigheid ons leren over ondernemen?
‘De Bijbel spreekt opvallend veel over economische rechtvaardigheid. Denk aan de profeten Amos en Jesaja. Zij spreken mensen aan op de manier waarop zij omgaan met armen en kwetsbaren.
Voor mij sluiten die Bijbelse inzichten aan bij universele mensenrechten, daarin zijn ook economische rechten vastgelegd (red: artikel 23 – 26). Mensen hebben recht op een waardig bestaan: voldoende inkomen, voedsel, huisvesting, sociale relaties en rust. Recht op een leven zou je kortweg kunnen zeggen.
In het Mondiale Zuiden zijn grote groepen mensen die werkaanbiedingen krijgen die beneden alle peil zijn en deze elementaire rechten diepgaand schenden. Eerlijke handel heeft de kracht om rijkdom eerlijker te verdelen, op een schaal die veel groter is dan ontwikkelingssamenwerking. Daarom vind ik de benadering van Tearfund ook krachtig, zij kijkt verder dan ontwikkelingssamenwerking en zet in op structurele rechtvaardigheid.
Een leefbaar loon en rust geven het minste wat we kunnen doen. Als je daarop gaat inleveren, tast je iets aan wat in de Bijbel centraal staat: rechtvaardigheid.’
Veel ondernemers voelen zich machteloos tegenover ingewikkelde internationale ketens. Legt dit niet een enorme last op hun schouders?
‘Nee, dat zou ik niet willen. Een ethische verantwoordelijkheid betekent niet automatisch individuele schuld.
We maken allemaal deel uit van een economisch systeem dat we niet zelf hebben ontworpen. Tegelijk ontslaat dat ons niet van verantwoordelijkheid. We hoeven niet per direct alles te veranderen, maar we kunnen wel stap voor stap productieketens aanpassen. Als iedere ondernemer verantwoordelijkheid neemt voor de eerste twee schakels in zijn keten, dan werken we met vallen en opstaan aan een eerlijker systeem.
En ja, dat is een visie van geduld. Het vraagt volharding en soms ook het incasseren van tegenslagen. De economie waarin we leven is vooral gericht op snelle resultaten. Rechtvaardig ondernemen vraagt soms een langere adem, maar levert ons en de schepping ook veel meer op.’
Kunnen ondernemers daadwerkelijk bijdragen aan een rechtvaardigere economie?
‘Absoluut. Er zijn vandaag al tientallen bedrijven die laten zien dat het kan. Bedrijven die investeren in langdurige relaties, leefbare lonen en transparantie in hun ketens. Zij bewijzen dat economisch succes en rechtvaardigheid geen tegenpolen hoeven zijn.
Ik geloof ook niet dat het onze taak is om eigenhandig het hele systeem te veranderen. Jezus spreekt over zout dat ongemerkt zijn werk doet. Zo zie ik ook de rol van ondernemers. We hoeven niet alles op onze schouders te nemen, maar we kunnen wel uitzonderlijk zijn. En een manier van ondernemen laten zien die vreugde en rechtvaardigheid voortbrengt.’
Afbeelding
Impact Lab 19 november
Benieuwd naar meer? Tijdens het Impact Lab, georganiseerd door Tearfund Wereldzaken, op 19 november gaat Paul Schenderling in gesprek met ondernemers en leiders over een economie waarin winst niet centraal staat. Ben jij erbij?
Afbeelding
Duurzaam ondernemen
Klimaatverandering en uitputting van natuurlijke hulpbronnen raken miljoenen mensen. Duurzaam ondernemen en leven is één van de beste strategieën tegen armoede en onrecht.
