De training is erop gericht om hen te laten ontdekken wat ze eigenlijk al tot hun beschikking hebben

Debora Suparni: ‘Zo’n tien jaar geleden werden we als organisatie uitgenodigd om samen met Tearfund Nederland in Cambodja een aantal plaatsen te bezoeken waar lokale kerken werden toegerust. Het werd een tiendaags bezoek en we waren onder de indruk van de resultaten die we zagen. Ook al was dit een momentopname en hadden we niet echt volledig zicht op het proces, het feit dat er een positieve impact uitging van de lokale kerk op de gemeenschap was ons wel helder. Mensen waren enthousiast en bij veel mensen was de levenstandaard toegenomen. Geïnspireerd gingen we terug naar huis en om te kijken hoe wij de kerken in ons eigen land op eenzelfde manier konden gaan toerusten.’ 

Hoe zijn jullie begonnen?

‘We waren ons uiteraard bewust dat onze context anders is dan die van Cambodja. Dat land is voornamelijk boeddhistisch, terwijl in Indonesië 86% van de bevolking moslim is. Christenen vormen hier een minderheid en om die reden worden ze vaak anders behandeld. Zo ben je beperkt in hoe je de zondagse diensten kunt organiseren en is het lastiger om bouwvergunningen voor kerken of voor publieke activiteiten te verkrijgen. Daarnaast komt het voor dat gebedshuizen worden beschadigd. Het afgelopen decennium hebben we meer dan 200 van dit soort meldingen ontvangen. 

Voor ons is dit een extra sterke motivatie om altijd voor de kerken klaar te staan, om hen weerbaar te maken. Niet alleen zodat ze zich staande weten te houden, maar ook om vanuit een sterkere positie om te zien naar hun omgeving. Een belangrijke sleutel is de verandering van `zero naar hero’, zoals wij dat noemen.’

Debora Suparni tijdens een training van een kerk in Sumatra
Debora Suparni, directeur van onze partnerorganisatie in Indonesië

Wat bedoel je daarmee?

‘Heel veel kerken denken dat ze een ‘zero’ te zijn, nietsbetekenend. Ze zijn zich sterker bewust van wat ze niet hebben, dan van wat ze wel hebben. De training is erop gericht om hen te laten ontdekken wat ze eigenlijk al tot hun beschikking hebben. Dat is een omslag in denken, waardoor ze in staat zijn om echt impact op hun omgeving te hebben. Voor de training keken ze eerst naar anderen om hun projecten te financieren of om de problemen aan te pakken. Nu leren ze om hun afhankelijkheid te doorbreken en zijn ze zich steeds meer bewust van hun eigen verantwoordelijkheid. Ze dragen bijvoorbeeld actief bij aan de bouw van de kerk door gezamenlijk cement, ijzer, hout en zand te kopen. En kerkleden die het zich niet kunnen veroorloven, geven hun tijd en energie. Het besef dat iedereen iets heeft bij te dragen, maakt hen een hero in plaats van een zero!’

Hoe doe je dat in een omgeving waarin wantrouwend naar christenen wordt gekeken? 

‘Voordat de kerk aan de slag gaat, wordt ze zelf toegerust vanuit de Bijbel. De volgende stap is de training om uit te reiken naar hun omgeving. Maar het is inderdaad vaak lastig om iets als kerk op te pakken. Wat je daarom ziet, is dat de kerken aansluiting zoeken bij thema’s die eenvoudiger gezamenlijk met de gemeenschap opgepakt kunnen worden. Tijdens corona hielpen kerkleden in sommige plaatsen bij de verspreiding van voedselpakketten en zorgverlening. Er is op die manier een samenwerking met de lokale overheden ontstaan en dat heeft een bepaald vertrouwen gekweekt. Nu worden ze ook ingeschakeld bij het aanpakken van andere problemen in de samenleving. Een aantal kerken neemt nu deel aan projecten gericht op een schone en gezonde omgeving. Op een andere plek wordt specifiek omgezien naar mensen met een handicap, en weer elders worden kerkgebouwen gebruikt voor interreligieuze buurtbijeenkomsten en leeractiviteiten voor kinderen. Het zijn heel tastbare activiteiten die echt verschil maken en waardoor het de kerk lukt om haar plek in te nemen in de samenleving. Het heeft de relatie tussen christenen en moslims ook verbeterd.’

Je kunt de ander niet veranderen als je zelf niet veranderd bent

En er is inmiddels een heel netwerk van kerken ontstaan.

‘Ja, we zijn nu tien jaar bezig en we weten ons erg gezegend. We begonnen met tien kerken, en de impact van deze deelnemende kerken werd zichtbaar bij andere kerken. Zij hebben zich vervolgens bij ons gemeld met de vraag of zij ook getraind konden worden. Meerdere kerken maakten onderdeel uit van een synode, en zodoende werden de ervaringen daar gedeeld waardoor het zich steeds verder heeft uitgebreid. Er is nu een heel netwerk van kerken die elkaar inspireren door hun ervaringen te delen en van elkaar te leren. We begonnen destijds dus met tien kerken in Midden-Java en nu is dat uitgegroeid naar een heel netwerk van 207 kerken verspreid over Java, Sumatra, Kalimantan, Sulawesi en Papoea. Een aantal van hen is zelfs instaat om de training te verzorgen in andere kerken, zodat het netwerk van toegeruste kerken verder uitgebreid wordt.’ 

Maar niet alles gaat voorspoedig.

‘Nee, helaas niet. Het is soms een proces van vallen en opstaan. Bij het ontwikkelen of opstarten van nieuwe initiatieven geldt dat we niet altijd pasklare antwoorden of oplossingen hebben voor de uitdagingen die er zijn binnen de gemeenschap. Als kerk kan je je er wel voor inzetten, maar het gewenste resultaat is niet gegarandeerd. Dat is best lastig, omdat het een stuk vertrouwen bij de kerk wegneemt en dan moet je haast weer helemaal opnieuw beginnen om dat te herstellen. Tegelijkertijd: de kracht zit ‘m in de omslag in denken die de kerk door de training heeft doorgemaakt. 

In het verleden zijn een aantal kleine kerken in Jogjakarta door de gemeenschap beschadigd. Dit was ontzettend pijnlijk om te horen, maar we zien ook hoe sterk de kerk daar nu is geworden. Weet je, we leven hier in moeilijke omstandigheden, en om die aan te pakken moet je bij jezelf beginnen. Je kunt de ander niet veranderen als je zelf niet veranderd bent. Het begint in het klein, maar met een krachtige impact. Dat hoeft niet spectaculair te zijn, maar we zijn geroepen om verschil te maken. Ten diepste gaat het om van betekenis te zijn voor de ander.’

Help mee!

Help je mee ons netwerk van lokale kerken uit te breiden in landen die te maken hebben met (extreme) armoede? Deze aanpak zorgt voor een blijvende verandering in persoonlijke levens én in de hele gemeenschap. Zo maakt Tearfund een duurzaam verschil!

Iedere euro die je investeert in de lokale kerk maakt wel 7 euro los. En de impact daarvan is nog vele malen groter. Op die manier helpen we nog meer mensen zelf opstaan uit armoede. Doe je mee?
Afbeelding
Kerk & Community

Kerk & Community

Kerken vormen het hart van ons werk. In binnen- en buitenland werken we met de kerk om verschil te maken, omdat we geloven in de kracht van de kerk.
Gerelateerde content
Mira de Boer
Blog
Lees meer
7 februari 2024

Kijken, kijken, maar niet zien: onzichtbaar onrecht

Of ik weleens wakker lig van onrecht… Gelukkig lig ik ’s nachts niet vaak wakker. Maar toen ik jaren geleden samen met mijn [...]
Lees meer
Jurjen ten Brinke
Blog
Lees meer
7 februari 2024

Holy discontent: mijn heilig ongenoegen

Het is iets om echt buikpijn van te krijgen: jonge mensen met karakter, talent en kwaliteiten, die níet tot bloei komen door [...]
Lees meer
Burendag tuinieren
Verhaal
Lees meer
20 september 2023

Burendag: dit kun jij vandaag (en de rest van het jaar) doen voor jouw buurt

Zaterdag 23 september is het weer Burendag. In onze projecten werken wij via lokale kerken en lokale gemeenschappen. En met [...]
Lees meer
Sutarno met zijn gezin voor hun nieuwe huis met stenen muren
Verhaal
Lees meer
22 augustus 2023

Een krachtig netwerk van kerken in Indonesië

De lokale kerk die verschil maakt in haar omgeving is bijzonder krachtig. Een netwerk van kerken die elkaar ondersteunen [...]
Lees meer
Jurjen ten Brinke
Blog
Lees meer
21 augustus 2023

Lokale kerk zorgt voor blijvende verandering

Tearfund gelooft in de kracht van de plaatselijke kerk. We zien de enorme impact van de kerk wanneer zij zich inzet voor haar [...]
Lees meer
Otto de Bruijne
Verhaal
Lees meer
15 augustus 2023

Otto de Bruijne: 'Op aarde een stukje hemel laten zien'

Otto de Bruijne is één van de personen die 50 jaar geleden aan de wieg stond van Tearfund Nederland. Op zaterdag 21 oktober [...]
Lees meer
Zelfhulpgroep in Haiti
Verhaal
Lees meer
25 juli 2023

Haïti: de gemeenschap bloeit op

Met je hele gemeenschap opstaan uit armoede. Dat is hoe Tearfund werkt in landen over de hele wereld. Eén van die landen is [...]
Lees meer
Mira de Boer in Oeganda
Blog
Lees meer
11 juli 2023

Radicale vrijgevigheid in Oeganda

Emanuel kijkt naar beneden en schuifelt wat op zijn blote voeten. Niet veel later recht hij zijn rug, kijkt hij mij aan en [...]
Lees meer
Oeganda samenkomst Ogongora
Verhaal
Lees meer
3 juli 2023

De cruciale rol van de kerk bij vredesopbouw

Dat Tearfund gelooft in de kracht van de lokale kerk, wist je waarschijnlijk wel! Maar dat we zelfs van de kerk op aan kunnen [...]
Lees meer
Werken via de lokale kerk werkt
Verhaal
Lees meer
22 juni 2023

De enorme impact van werken met de lokale kerk

Een investering in de lokale kerk, levert het 28-voudige aan welzijn voor de hele gemeenschap op. Dat blijkt uit [...]
Lees meer