Wat zegt de asielwet over ons wereldbeeld?

Beeld: Doriet Begemann (Bsharp Media)

Op 13 en 14 april sprak de Eerste Kamer over de voorgestelde asielwet. Tijdens deze gesprekken ging het over uitvoerbaarheid, maar vooral over de gevolgen voor mensen zonder de juiste verblijfspapieren. Wat betekent deze wet voor hun dagelijks leven, en voor de mensen die naar hen willen omzien?

Een onderdeel van de wet is de strafbaarstelling van mensen zonder papieren. Dat raakt iets wezenlijks. Niet alleen juridische status staat op het spel, maar ook menselijkheid. De vraag die onder dit debat ligt is hoe we kijken naar mensen die geen plek hebben op papier, maar wel bestaan, hier en nu.

Strafbaarheid

Als Tearfund waakten wij op zondag 12 april samen met Micha Nederland en vertegenwoordigers van verschillende kerken in Nederland. Om stil te staan bij de consequenties voor mensen zonder papieren en bij wat er gebeurt wanneer zorg en omzien naar de ander onder druk komen te staan. Want ook de hulp aan mensen zonder verblijfspapieren kan met deze wetswijziging strafbaar worden. Of die strafbaarheid uiteindelijk gehandhaafd wordt of niet, de onduidelijkheid alleen al heeft impact. Op kerken die hun deuren openen. Op maatschappelijke organisaties. Op vrijwilligers en particulieren. Op iedereen die vanuit betrokkenheid omziet naar mensen zonder papieren.

Onzekerheid

Het is die onzekerheid die mij raakt. Het doet verdriet en roept veel vragen op. Wat betekent het als omzien naar de ander een risico wordt? Wat doet dat met mensen die al kwetsbaar zijn? En wat zegt dit over hoe wij als samenleving naar elkaar kijken?

Al meer dan vijftig jaar zien wij via ons wereldwijde werk hoeveel kracht er uitgaat van mensen en gemeenschappen die betrokken zijn op elkaar. Mensen die, vaak gedreven door geloof, kiezen voor verbinding met de ander in plaats van afstand en verwijdering. Die kiezen om te luisteren in plaats van weg te kijken. Wij leren daarin steeds opnieuw hoe belangrijk het is om mensen niet te reduceren tot hun status, maar hen te blijven zien als mens.

Medemenselijk

Afgelopen najaar nodigden we met de campagne ‘Stem Medemenselijk’ kiezers in de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen uit om stil te staan bij de vraag voor wie je eigenlijk stemt. Niet alleen voor jezelf of voor wie dichtbij is, maar ook voor mensen die vaak buiten beeld blijven. Die campagne liet zien dat keuzes die hier worden gemaakt, doorwerken in levens van anderen, ver weg en dichtbij. Ook het debat over de voorgestelde asielwet raakt aan diezelfde vraag: wie nemen we mee in ons kijken, en wie dreigt onzichtbaar te worden.

Gebed

Op dinsdag 21 april stemt de Eerste Kamer over deze wet. Tot die tijd bidden wij voor wijsheid, zachtmoedigheid en medemenselijkheid. Wat de uitkomst ook zal zijn, wij blijven betrokken bij mensen die te maken krijgen met onrecht en uitsluiting. Onze missie is niet gebonden aan landsgrenzen.