Black Friday: 7 tips om slim te besparen en bewust te kopen

Dit jaar valt Black Friday op 27 november. Maar grote kans dat de kortingen je al ruim daarvoor om de oren vliegen. Wat ooit begon als één dag vol aanbiedingen, is inmiddels uitgegroeid tot een hele periode vol tijdelijke deals. Voor je het weet krijg je het gevoel dat je iets misloopt als je niet direct toeslaat. Als je nu niets koopt, ben je een dief van je eigen portemonnee, toch? Kortom: Black Friday kan je verleiden tot snelle aankopen.

Maar hoe maak je keuzes waar je later nog steeds achter staat? In dit artikel delen we praktische tips om bewust te kopen en leggen we uit waarom een eerlijke prijs belangrijk is. Want achter de prijs van een product gaan vaak keuzes schuil over arbeidsomstandigheden, grondstoffen en de impact op het milieu.

Wat heeft Black Friday met duurzaamheid te maken?

Bij Tearfund geloven we dat duurzaamheid niet alleen gaat over het milieu, maar ook over mensen. De manier waarop we consumeren heeft gevolgen voor de wereld om ons heen. 

Op het eerste gezicht lijkt Black Friday misschien niet direct te maken te hebben met armoede. Toch zien wij wereldwijd hoe klimaatverandering, vervuiling en de uitputting van natuurlijke hulpbronnen mensen raken. Vaak zijn het juist de meest kwetsbare gemeenschappen die daarvan de gevolgen ondervinden. Daarom vinden we het belangrijk om bewuste keuzes te maken in wat we kopen en gebruiken.

1. Vraag jezelf af: heb ik dit echt nodig?

Een aanbieding kan aantrekkelijk zijn, maar een lage prijs alleen is geen goede reden om iets te kopen. Wacht een dag en vraag jezelf af: zou ik dit ook kopen als het niet afgeprijsd was? Wil ik dit al langer hebben? Ga ik het vaak gebruiken? Of heb ik eigenlijk al iets vergelijkbaars? Uiteindelijk is iets niet kopen vaak goedkoper dan een aankoop waar je later nauwelijks iets mee doet. Dat is niet alleen goed voor je portemonnee, maar ook voor het milieu.

2. Maak vooraf een lijstje

Bedenk van tevoren wat je nodig hebt en welk budget je daarvoor hebt. Zo voorkom je impulsaankopen waar je later spijt van krijgt.

3. Bestel niet meer dan je nodig hebt

Als je online kleding koopt, kan het handig lijken om meerdere maten tegelijk te bestellen. Toch betekent iedere retourzending extra transport en verwerking. Probeer daarom vooraf goed te kijken welke maat je nodig hebt. Daarmee bespaar je jezelf niet alleen gedoe, maar beperk je ook de impact op het milieu.

4. Kies voor kwaliteit boven kwantiteit

Een product dat langer meegaat is vaak duurzamer dan een goedkoop alternatief dat snel vervangen moet worden. Kijk ook of repareren of tweedehands kopen een optie is.

5. Kies voor merken die mens en milieu serieus nemen

Eerlijke en duurzame producten zijn vaak duurder dan vergelijkbare producten van fast fashion-ketens. Dat komt onder andere doordat werknemers een eerlijker loon krijgen en er meer aandacht is voor de herkomst van materialen. Steeds meer duurzame merken kiezen ervoor om niet mee te doen aan extreme kortingsacties. Anderen geven juist een kleine korting om nieuwe klanten kennis te laten maken met hun producten. Als je iets nodig hebt, kijk dan eens of je kunt kiezen voor een merk dat bewust omgaat met mensen en de aarde.

6. Geef spullen een tweede leven

Heb je iets nieuws gekocht? Kijk dan of je oude spullen kunt verkopen, weggeven of doneren. Zo kunnen ze nog langer worden gebruikt.

7. Zoek een manier om iets terug te geven

Tegenover Black Friday staat steeds vaker Green Friday. Sommige winkels doneren een deel van hun opbrengst aan een goed doel. Andere organiseren reparatie-acties of stimuleren hergebruik. Je kunt ook zelf iets teruggeven. Gebruik een deel van het geld dat je uitspaart bijvoorbeeld om een initiatief te steunen dat werkt aan een duurzamere wereld of mensen helpt een beter bestaan op te bouwen.

Meest gestelde vragen

Wat is Black Friday?

Black Friday komt uit de Verenigde Staten en vindt plaats op de vrijdag na Thanksgiving en gold als aftrap van het drukke kerstinkoopseizoen. Inmiddels is Black Friday uitgegroeid tot een wereldwijd fenomeen met grote kortingen, zowel in winkels als online. Bovendien is het ook niet meer beperkt tot één dag. Het is uitgegroeid tot een periode van aanbiedingen die soms weken duurt.

Hoe is Black Friday ontstaan?

De term Black Friday werd in de jaren zestig gebruikt door de politie in Philadelphia. Zij gebruikten deze naam voor de verkeerschaos en drukte die ontstond door de grote stroom shoppers op de vrijdag na Thanksgiving. Pas in de jaren tachtig kreeg Black Friday de betekenis die we nu kennen.

Waarom heeft Black Friday met armoede te maken?

Op het eerste gezicht lijkt Black Friday vooral over kortingen te gaan. Toch zit er vaak een grotere wereld achter de producten die we kopen. Veel kleding, elektronica en andere consumentenproducten worden gemaakt in landen waar werknemers weinig verdienen en onder moeilijke omstandigheden werken. Een extreem lage prijs kan betekenen dat ergens in het productieproces mensen of het milieu daarvoor de rekening betalen. Daarnaast worden de gevolgen van klimaatverandering vaak het hardst gevoeld door kwetsbare gemeenschappen die weinig middelen hebben om zich aan te passen. Daarom hangen consumptie, duurzaamheid en armoede met elkaar samen.

Hoe kan ik eerlijk en bewust kopen?

Bewust kopen begint bij een eenvoudige vraag: heb ik dit echt nodig? Maak vooraf een lijstje, stel een budget vast en laat je niet alleen leiden door korting. Bekijk ook of een product lang meegaat, gerepareerd kan worden of tweedehands verkrijgbaar is. Wil je weten welke merken beter omgaan met mens en milieu? Kijk dan eens op Just Enough. Hun productwijzer vergelijkt merken op onderwerpen als klimaat, arbeidsomstandigheden en bedrijfsethiek.

Waarom zijn duurzame producten vaak duurder?

Duurzame producten zijn vaak duurder omdat er meer aandacht is voor eerlijke lonen, veilige arbeidsomstandigheden en duurzamere grondstoffen. Ook produceren duurzame merken vaak op kleinere schaal. Daardoor liggen de kosten hoger dan bij bedrijven die vooral concurreren op lage prijzen. De vraag is daarom niet alleen waarom duurzame producten duurder zijn, maar ook waarom sommige producten zo goedkoop kunnen worden aangeboden.

Mag ik tijdens Black Friday helemaal niets kopen?

Zeker wel. Bewust consumeren betekent niet dat je niets meer mag kopen. Soms is Black Friday juist een goed moment om iets aan te schaffen dat je al langer nodig hebt. Het belangrijkste is dat je bewust kiest. Koop iets omdat je het nodig hebt en niet omdat je bang bent een aanbieding mis te lopen.

Wat is Green Friday?

Green Friday is een initiatief dat aandacht vraagt voor bewuster consumeren. Het is ontstaan als reactie op de overconsumptie rond Black Friday. De gedachte is simpel: koop minder, koop beter, repareer wat nog bruikbaar is of kies voor tweedehands. In Nederland wordt Green Friday onder andere ondersteund door Trees for All, dat mensen en bedrijven oproept om bewustere keuzes te maken.