Het veranderende klimaat heeft wereldwijd enorme impact. In Zimbabwe lijden veel gemeenschappen als gevolg van periodes van langdurige droogte. Te midden van deze extreme weersomstandigheden werkt Tearfund via kerken aan weerbare gemeenschappen.
Langdurige droogteperiodes en steeds onvoorspelbaardere regenval maken het in Zimbabwe moeilijker om voedsel te verbouwen en een inkomen te verdienen. Vooral op het platteland voelen gezinnen de gevolgen dagelijks. Veel mensen zijn daar afhankelijk van de landbouw om in hun levensonderhoud te voorzien.
Zimbabwe stond ooit bekend als de graanschuur van Zuidelijk Afrika. Tegenwoordig hebben veel gezinnen te maken met terugkerende droogte, voedseltekorten en economische problemen. Regenval die vroeger redelijk voorspelbaar was, is grilliger geworden en droge periodes duren langer. Hierdoor mislukken oogsten, sterft vee door een gebrek aan water en stijgen voedselprijzen. Voor veel gezinnen betekent dit minder eten op tafel en minder inkomen om van rond te komen. Zo neemt de armoede verder toe.
Volgens Godden Chadaushe, programmacoördinator van Tearfund Zimbabwe, draait het werk vooral om voorbereiding. ‘We kunnen het klimaat niet beheersen, maar we kunnen mensen wel helpen zich voor te bereiden op de gevolgen ervan,’ vertelt hij.
Samen met gemeenschappen, kerken en andere organisaties werkt Tearfund aan maatregelen die de impact van droogte verkleinen. Godden: ‘In onze programma's maken we gebruik van klimaatinformatie en trainingen. We helpen boeren om hun manier van werken aan te passen aan een veranderend klimaat. Denk aan gewassen die beter tegen droogte kunnen en technieken om water langer vast te houden. Daardoor zijn gemeenschappen beter voorbereid op extreem weer.’
Irrigatie speelt een belangrijke rol in deze aanpak. Omdat regenval steeds minder betrouwbaar wordt, krijgen boeren toegang tot water uit nabijgelegen waterbronnen. Met behulp van zonne-energie wordt grondwater opgepompt naar opslagtanks. Hierdoor kunnen gemeenschappelijke moestuinen ook tijdens droge periodes voedsel blijven produceren. Zo kunnen gezinnen zelfs in droge jaren voedsel verbouwen en inkomen verdienen.
Tearfund ondersteunt daarnaast zelfhulpgroepen waarin mensen samen sparen, elkaar kleine leningen verstrekken en nieuwe manieren ontwikkelen om inkomen te genereren. Daardoor zijn huishoudens minder afhankelijk van één oogst of één inkomstenbron.
Ook kerken spelen een belangrijke rol. Kerkleiders helpen bij het opzetten van zelfhulpgroepen, delen kennis over rampenvoorbereiding en ondersteunen kwetsbare gezinnen. Op die manier dragen zij bij aan meer voedselzekerheid en helpen zij gemeenschappen weerbaarder te worden.
De gevolgen van klimaatverandering zullen in Zimbabwe nog lang voelbaar zijn. Door te investeren in irrigatie, landbouwtrainingen en lokale netwerken helpt Tearfund gemeenschappen beter voorbereid te zijn op droge periodes en minder afhankelijk te worden van noodhulp.
Alice Sithole en haar man verdienden jarenlang hun inkomen als dagloners, aangevuld met de beperkte opbrengst van het land. In droge jaren werd het steeds moeilijker om voldoende voedsel voor hun gezin op tafel te krijgen. Via een zelfhulpgroep leerde Alice sparen, kreeg ze toegang tot kleine leningen en maakte ze kennis met nieuwe landbouwtechnieken. Inmiddels verbouwt haar gezin verschillende groenten, houdt het pluimvee en beschikt het over meerdere bronnen van inkomen. Alice vertelt: ‘Vroeger leefden we vooral van verschillende kleine werkzaamheden hier en daar. Als de oogst tegenviel, hadden we weinig om op terug te vallen. Nu hebben we een stabieler inkomen en kunnen we weer vooruitkijken.’