Het begrip ‘schepping’ vind ik toepasselijker

Spreek je wel eens over het klimaat in de kerk?

Theodoor: “Als ik over klimaat in de kerk spreek, gebruik ik liever het begrip ‘schepping’. Dit begrip vind ik vaak een stuk toepasselijker omdat het een heel duidelijke link legt met de manier waarop onze wereld is ontstaan. Als je gelooft dat er achter het bestaan een Schepper zit dan geeft dat je (zo hoop ik) een positieve motivatie om je voor Hem in te zetten. En dus ook voor Zijn schepping. Een Schepper wil je eren, je dankbaarheid tonen omdat Hij al jouw vreugde en aanbidding waard is. 

Ik preekte naar aanleiding van de Apostolische geloofsbelijdenis waarin het volgende staat: Ik geloof in God de Vader, de Almachtige, Schepper van hemel en aarde. Ook hier komt de Schepper weer naar voren. En dus de vraag wat het voor gevolgen heeft voor je dagelijks leven als je dat belijdt. Als we het in de kerk wat vaker over de schepping hebben, in plaats van over het klimaat, zien mensen misschien wel makkelijker de waarde ervan. 

Wat is die waarde precies?

Voor mij zijn de liefde voor God en de medemens en de liefde voor de schepping onlosmakelijk met elkaar verbonden. Ik vind dat jullie dat in de petitie waarin jullie de kerken van Nederland oproepen om het wat vaker over het klimaat te hebben, erg mooi verwoorden. Tijdens het houden van mijn preek las ik dan ook het citaat van Reinier van den Berg voor: We kunnen niet met de ene hand collecteren voor arme mensen en hen met de andere hand – al consumerend – verder in de problemen brengen. Dat vind ik een hele sterke. 

God zelf werd één met de schepping

Wat leert de Bijbel ons nog meer?

In onder andere de viering van het Heilig Avondmaal krijgen we met de schepping te maken. Tijdens deze viering gedenken we niet zozeer een geestelijke Jezus, maar we gedenken een God die zélf mens is geworden. Zijn lichaam is gebroken en Zijn bloed is vergoten. In andere woorden: God zelf werd één met de schepping. De Schepper is een schepsel geworden om de schepping te kunnen herstellen. Als je dat hele plaatje voor je ziet, dan kan je niet anders dan de cruciale rol van de schepping erkennen. Het verhaal van God is een verhaal van herstel, met alles erop en eraan. 

Soms wordt het als hoogmoedig gezien wanneer je denkt te kunnen bijdragen aan herstel.

Dat is het zeker niet. Psalm 8 vertelt dat de mens is gekroond met glans en glorie en het werk van Gods handen hem toevertrouwd wordt. Het is dus helemaal niet hoogmoedig om te denken dat wij invloed kunnen uitoefenen. Sterker nog: God zelf geeft ons die opdracht. We hebben dus een hele grote verantwoordelijkheid. Eigenlijk denk ik dat er maar één reden is dat mensen dit semi-vrome argument gebruiken. Het zal ons, westerse mensen, namelijk wel wat gaan kosten. We zullen er wat voor moeten opgeven. 

Juist de kerk kan met een hoopvolle boodschap komen

Je inzetten voor een groenere wereld is zo leuk dus niet?

Dat ligt eraan hoe je het bekijkt. Ja, jezelf beperken, consuminderen, dingen opgeven, doet ook pijn. Maar als jouw en mijn ‘offer’ bijdraagt aan een betere wereld voor mijn naasten, en voor planten en dieren, dan verandert er iets. Als de wereld om ons heen, hoe klein ook, ten goede verandert, is dat al een voorproefje van de nieuwe hemel en de nieuwe aarde. Dat geeft mij de energie om me ten volle in te zetten. Wat ik vaak zie in de klimaatdiscussie is dat mensen bijdragen vanuit angst of vanuit een schuldgevoel. Daarin denk ik dat de kerk een ander geluid kan laten horen. Juist de kerk kan met een hoopvolle boodschap komen. 

Je hoeft je niet vanuit angst of met een schuldgevoel in te zetten voor een groenere wereld. Ga eens bij jezelf na: Zorg ik voor de schepping vanuit hoop en liefde of vanuit een schuldgevoel? Weet dan dat er in hoop en liefde veel meer kracht en motivatie zit. Nú al bijdragen aan een nieuwe wereld, zonder de last op je schouders dat het allemaal van jou afhangt. Als voorproefje van een hoopvolle toekomst. Namelijk een nieuwe hemel en een nieuwe aarde, die niet door mensen gemaakt worden, maar die komen van God. Dat geef rust. Zonder dat je passief wordt. Integendeel. Je wordt juist enorm actief. En je eert er ook nog eens je Schepper mee. 

Ik moet eerlijk zeggen: het is soms ook een zoektocht

Hoe kan je als kerk hoopvolle keuzes maken?

Sinds een aantal jaar is Hoop voor Noord een groene kerk. We doen dan ook wat we kunnen om hier vorm aan te geven. Een tijdje geleden hebben we ingezet op zonnepanelen op het dak waarmee we nu het grootste deel van ons energieverbruik opwekken. Maar ik moet eerlijk zeggen: het is soms ook een zoektocht. Niet iedereen in onze kerk kan duurzamere producten kopen, tegen een hogere prijs. Daarnaast hebben we kerkleden die hun familie vaak ver weg hebben wonen. Ik ben niet in de positie om te veroordelen dat leden één keer per jaar naar Suriname vliegen om familie te bezoeken. Sterker nog, dat begrijp ik heel goed! 

Tegelijk kan ik wel mensen voor wie het normaal is regelmatig op vliegvakantie te gaan, uitdagen dat minder te doen. Dat maakt duurzame keuzes dan ook nooit zwart-wit. Je moet goed nagaan tot welk doel jij geroepen wordt en welke concrete stappen daarbij horen. Iets waar je elkaar als kerkleden in uit kunt dagen. En om terug te komen bij wat ik eerder noemde: ga dan bij jezelf na of je bepaalde keuzes maakt vanuit vreugde óf vanuit een schuldgevoel. 

Voor veel kerkleden is het tegengaan van voedselverspilling enorm belangrijk

Wat is de impact op de wijk?

Eén van de dingen die we doen is dat we ons kerkgebouw verhuren aan de Voedselbank. Voor veel kerkleden is voedselverspilling dan ook een hot topic. Hier wordt als het even kan niets weggegooid. Er zijn altijd bakjes in de kerk aanwezig om overgebleven eten mee naar huis te nemen.

Een ander project is de zorg voor de bloemenperken om ons kerkgebouw heen, die eigenlijk onder de verantwoordelijkheid van de burgerlijke gemeente vallen, maar waar leden en betrokkenen van Hoop voor Noord zich over ontfermd hebben. Voor ons een mooie manier om bij te dragen aan de biodiversiteit en meer groen in de stad.

Ook de weggeeftafel vind ik een mooi initiatief. Hiervoor brengt iedereen die spulllen over heeft en anders weg zou gooien, de spullen naar de kerk. Dan maken we daar op een zaterdag en zondag een soort gratis kringloopwinkel van. Iedere bezoeker mag dan hier tot een bepaald aantal spullen meenemen. Deze actie dient een diaconaal doel, maar geeft het ook aandacht aan het belang van consuminderen. Hoe mooi is het als we bruikbare spullen samen een tweede leven kunnen geven?

 

Over Theodoor Meedendorp

Theodoor Meedendorp is theoloog en voorganger van de multiculturele kerk Hoop voor Noord in Amsterdam. Theodoor spreekt met zijn onderwijsachtergrond graag voor jongeren over bijvoorbeeld het inzetten van je talenten voor de wereld om je heen, dichtbij en ver weg. Ook spreekt hij graag voor kerken en groepen die het verlangen hebben om als kerk er meer te zijn voor de directe omgeving. Hij kan voor dit thema ook als trainer namens Tearfund ingeschakeld worden met het Programma: Met Beide Benen in de Buurt

Afbeelding
Kerk & Community

Kerk & Community

Kerken vormen het hart van ons werk. In binnen- en buitenland werken we met de kerk om verschil te maken, omdat we geloven in de kracht van de kerk.
Afbeelding
Duurzaamheid

Duurzaamheid

Duurzaam betekent: rekening houdend met andere mensen, de aarde, het klimaat en generaties na ons.
Gerelateerde content
Moses staat voor een flatgebouw in Amsterdam Zuidoost. Hij kijkt lachend in de camera.
Verhaal
Lees meer
16 mei 2024

Moses Alagbe: ‘Kerk-zijn gaat over Jezus volgen en doen wat Hij deed’

Meer dan 2,5 miljoen mensen gaan in Nederland regelmatig naar de kerk. Zij geloven niet alleen in Jezus, maar ook in het [...]
Lees meer
Joke staat voor haar huis met een grote lach op haar gezicht. Ze draagt een groene jurk met bloemen en een blauw jasje.
Verhaal
Lees meer
16 mei 2024

Joke Siahaya-Dinkeloo: ‘Geloof is voor mij geen religie, maar een relatie met de Vader.’

Meer dan 2,5 miljoen mensen gaan in Nederland regelmatig naar de kerk. Zij geloven niet alleen in Jezus, maar ook in het [...]
Lees meer
Jurjen ten Brinke staat in een straat van een woonwijk in Amsterdam Noord. Hij kijkt lachend de camera in.
Verhaal
Lees meer
16 mei 2024

Jurjen ten Brinke: ‘We moeten onze omgeving bij de kerk betrekken.’

Meer dan 2,5 miljoen mensen gaan in Nederland regelmatig naar de kerk. Zij geloven niet alleen in Jezus, maar ook in het [...]
Lees meer
Simone staat in een woonwijk en kijkt lachend de camera in. Ze draagt een mintgroene top. Op de achtergrond zie je huizen en een fietspad.
Verhaal
Lees meer
15 mei 2024

Simone Verbree (34): ‘Kerk ben je zeven dagen per week, niet alleen op zondag’

Meer dan 2,5 miljoen mensen gaan in Nederland regelmatig naar de kerk. Zij geloven niet alleen in Jezus, maar ook in het [...]
Lees meer
Alfred Slomp staat met blote voeten op een waterplas. Hij draagt een felrood overhemd, heeft zijn handen in zijn zij en kijkt de camera in.
Verhaal
Lees meer
11 April 2024

Alfred Slomp: ‘Sinds ik duurzame keuzes maak, vind ik het leven veel leuker.’

Ben je met je kerk bezig met het thema duurzaamheid? Dan is de kans groot dat je de naam Alfred Slomp weleens hebt horen [...]
Lees meer
Jurjen ten Brinke
Blog
Lees meer
11 April 2024

Jurjen: 'Ik leende m’n auto uit en kreeg ‘m met een deuk terug'

Ken je dat gevoel? Eigenlijk wil je niet meegaan in een klimaathype en anderzijds: dat je voelt en weet dat we met zijn allen [...]
Lees meer
Elbert Smelt
Blog
Lees meer
8 April 2024

Elbert Smelt: 'Eerst tot 10 tellen'

Kwijlend hang ik boven m’n telefoon. Ik check allerlei prachtig uitziend keukengerei. Een grillpan, pastamachine, keukenmes, [...]
Lees meer
Tearfund Gera van den Berg
Verhaal
Lees meer
3 April 2024

Gera van den Berg: ‘Zuiniger leven? Ga terug naar de basis’

‘Het vliegt je portemonnee alweer uit, nog vóór het erin zit...’. Het leven kan tegenwoordig best heel duur zijn. Goed nieuws [...]
Lees meer
Een boerin op het veld
Verhaal
Lees meer
3 April 2024

Klimaatverandering zorgt voor meer armoede. Help je mee boeren hier weerbaar tegen te maken?

Wat moet je doen als stortregens je oogst wegspoelen? Samen met jouw steun helpen we boeren in Zimbabwe zaaien én oogsten. [...]
Lees meer
Cornelis de Schipper
Nieuws
Lees meer
27 maart 2024

Cornelis de Schipper: ‘Leven in balans met wat de aarde biedt en kan herstellen’

Op 1 april dit jaar is het Earth Overshoot Day in Nederland, de dag waarop er meer grondstoffen zijn verbruikt dan de aarde [...]
Lees meer