Martin Schuurman, oprichter MKB Brandstof: 'Wat beter kan, moet beter’

Martin Schuurman is ondernemer en schrijver en zet zich al jaren in voor een eerlijke economie. Naast MKB Brandstof richtte hij onder andere Jens Onderlinge Hypotheken en Tonify Loyaal Kapitaal op, organisaties die bewust kiezen voor maatschappelijke impact. In zijn boek Geldgeluk, Nieuwe spelregels voor geld en schuld legt hij op een toegankelijke manier uit hoe ons geld werkt, waarom zoveel mensen vastlopen in de spelregels van nu en hoe het anders kan. Zijn drijfveer is helder: bijdragen aan een samenleving die klopt, met een economie die daar dienstbaar aan is. Met goede uitkomsten voor mens en natuur als resultaat.

Wat drijft u in uw werk?

‘Mijn belangrijkste motivatie is het bouwen aan een samenleving die houdbaar en rechtvaardig is. Onze samenleving is dienstbaar geworden aan de economie. Dat kunnen we omkeren. De economische spelregels die onze samenleving bepalen, draaien om groei. Terwijl het zou moeten gaan om het welzijn van mens en natuur. Ik geloof dat ons geld een positieve kracht kan zijn als het van een doel weer een middel wordt. Ons geld kán werken voor iedereen, niet alleen de rijken.

Met mijn bedrijven en boeken wil ik laten zien dat er alternatieven zijn. Ik reik nieuwe spelregels aan die richting kunnen geven aan een economie die mens en natuur ruimte geeft. Als christen laat ik mij daarbij inspireren door het voorbeeld van Jezus. Waarden als eerlijkheid, samen optrekken, integriteit en gedeelde belangen zijn voor mij leidend. Wat beter kan, moet ook beter.’

U schreef het boek Geldgeluk. Wat wilt u daarmee bereiken?

‘Veel discussies over geld gaan over individueel gedrag: wel of geen schulden maken. Maar je moet eerst kijken naar hoe ons geld eigenlijk werkt. De spelregels van nu duwen mensen vaak verder in de problemen in plaats van ze eruit te helpen. Rijkdom hoopt zich op bij de groep met meer bezittingen dan schulden, een steeds kleinere groep, terwijl veel huishoudens moeite hebben om rond te komen. Dat komt doordat het extra geld dat onze samenleving nodig heeft als de economie groeit, wordt bijgemaakt door de commerciële banken, zodra zij een lening verstrekken. Daardoor scheppen zij zoveel mogelijk schuld de samenleving in en werkt ons geld vooral voor mensen die al veel bezitten.

Maar het goede nieuws is dat geld door mensen is bedacht. Het is niet gebaseerd op natuurwetten. Dat betekent dat we andere keuzes kunnen maken. We kunnen spelregels bedenken die eerlijk zijn en bijdragen aan lokale economieën, welzijn en stabiliteit. In mijn boek laat ik zien hoe zulke alternatieven kunnen werken en hoe we samen kunnen bouwen aan een samenleving die mensen sterker maakt.’

Is dat een oproep tot radicale verandering?

‘Weet je, het klinkt misschien groot, maar het begint altijd klein. Grote veranderingen komen voort uit een kleine groep mensen die vragen durven te stellen en anders denken. Ik zie het als mijn rol om inspiratie en praktische handvatten te geven. Dat doe ik in mijn boek, maar ook in gesprekken met gewone Nederlanders, van ondernemers tot de werkvloer. Ik zie dat het echt beter kan.’

Welke uitdagingen ziet u bij ondernemers?

‘Bijna alle ondernemers zijn zeer gemotiveerd om van betekenis te zijn voor hun omgeving, medewerkers en klanten. Ze willen bouwen aan iets dat beklijft, dat waarde heeft op de lange termijn. Tegelijkertijd ervaren ze dat hun wereld steeds sterker gericht is op de korte termijn. Ze kunnen zelfs met hun huisbankier geen gesprek meer voeren over de komende twee jaar, ook die bankier heeft alleen nog maar interesse in de komende maanden. Dat zet ondernemende idealen onder druk. Ik laat ondernemers zien hoe ze hun langetermijnvisie vast kunnen houden in een wereld die alleen nog om kwartaalcijfers lijkt te draaien.’

Waarom spreekt u op het Impact Lab van Tearfund?

‘Er is een sterke verbinding tussen wat Tearfund doet en waar ik me zelf voor inzet. Wij willen ongelijkheid en onrecht tegengaan. Tearfund doet dat wereldwijd, ik richt me op verandering in Nederland, maar de kern is dezelfde: recht en gerechtigheid. Verder weg is leefbaar inkomen nodig, dichter bij huis vinden mensen zonder leefbaar vermogen geen woonruimte meer. Op het Impact Lab wil ik in gesprek over hoe we vanuit geloof, waarden en visie kunnen werken aan een eerlijke samenleving.’

Wat hoopt u dat deelnemers meenemen?

‘Voor mij is de dag geslaagd als mensen met nieuwe inzichten naar huis gaan, met ideeën waar ze direct vanuit kunnen gaan werken. Het Impact Lab is een plek waar we samen nadenken, elkaar scherp houden en elkaar inspireren. Ik hoop dat we ontdekken hoe we gezamenlijk recht kunnen brengen in de wereld. Ik geloof dat we geroepen zijn om in het hier en nu iets zichtbaar te maken van het Koninkrijk van God. Daarom hoop ik ook openhartig te kunnen delen uit mijn ervaringen met het betrekken van de Heilige Geest in het ondernemen van alledag.’

Lees meer over Impact Lab »