Een miljoen Rohingya leven in door prikkeldraad omheinde kampen in Cox’s Bazar, Bangladesh. Eén van hen is Sayad, zijn portret staat hierboven. Samen met z’n familie vluchtte Sayad uit Myanmar nadat in zijn dorp soldaten ’s nachts eropuit gingen om mensen te vermoorden. De vlucht duurde zo’n vijf dagen. Ze trokken door de jungle, staken veel rivieren over en aten dagen niets. Inmiddels wonen ze al een paar jaar in een kamp in Cox’s Bazar.

Op 29 oktober mogen we in Nederland weer naar de stembus. Een belangrijk moment voor onze democratie, waarop we ons persoonlijk mogen uitspreken over de koers van ons land. Maar het is ook een periode waarin politieke standpunten vaak ongenuanceerd worden verkondigd en onderlinge samenwerking uit beeld verdwijnt.

Manuel Voordewind
Manuel Voordewind is politiek adviseur bij Tearfund

Stemmen we voor onszelf of ook voor de ander?

Verkiezingen zijn vaak een weerspiegeling van welk moreel er leeft in de samenleving. Daarom vraag ik me af: hebben we nog oog voor ‘de ander’ of zijn we alleen maar bezig met onze eigen portemonnee? Durven we onze oogkleppen nog af te zetten om ons perspectief te verbreden? Of zijn we vooral gericht op ons eigen welzijn?

Wat als medemenselijkheid ons uitgangspunt is?

Hoe verfrissend zou het zijn om deze campagne in te gaan met een oprechte zoektocht naar een gedeeld welzijn voor eenieder? Wat als we medemenselijkheid als leidend perspectief hanteren? Dat overstijgt partijpolitiek én landsgrenzen. Want ook al stemmen we voor nationale verkiezingen, de keuzes die we maken hebben gevolgen die reiken tot ver buiten ons directe zichtveld. Denk aan klimaatbeleid, ontwikkelingssamenwerking en eerlijke internationale handel. Thema’s die in het debat waarschijnlijk onderbelicht zullen blijven, maar wereldwijd veel betekenen. Juist voor mensen die op 29 oktober geen stem hebben. 

Stemmen met oog voor wie geen stem heeftBij het maken van je keuze kan het daarom helpend zijn om, naast de vraag ‘Wat wil ik?’, óók te reflecteren op de vraag: ‘Voor wie stem ik?’ Kun je stemmen met het oog op de kwetsbare, de uitgeslotene, de stemloze? Kun je ook stemmen voor zijn of haar welzijn? Een stem in het stemhokje gaat dus per definitie over meer dan enkel jezelf. Het gaat over jouw relatie tot ‘de ander’.

Verbinding zoeken werkt, zelfs op moeilijke plekken

Die zoektocht naar verbinding is geen abstract ideaal. We zien dit vanuit ons werk in vele contexten gebeuren, bijvoorbeeld in Ethiopië. In een regio waar religieuze spanningen jarenlang leidden tot wantrouwen en geweld, ontstonden verrassende samenwerkingen via JISRA, ons interreligieuze programma gericht op vredesopbouw. Christelijke en islamitische gemeenschappen die elkaar lange tijd naar het leven stonden, vonden nieuwe manieren om elkaar te zien. Religieuze leiders zochten de dialoog, jongeren werden vredesambassadeurs. En waar conflict was, groeide vertrouwen.

Stemmen is meer dan een bolletje rood kleuren.

Een imam en een priester op een brommer

Stel je het even voor: een imam en een priester, beiden in traditionele kledij, samen rijdend op een bromfiets door het dorp. Een hoopvol beeld én de realiteit vanuit één van onze projecten. Geen politiek statement, geen grootse woorden. Alleen een menselijk gebaar. Het laat zien dat verschillen niet hoeven te verdelen. Waar actief wordt gezocht naar verbinding van mens tot mens, ontstaat ruimte. Ruimte voor de ander om tot bloei te komen en daarmee voor de samenleving om te floreren. 

Samenleven vraagt moed én medemenselijkheid

Die vorm van medemenselijkheid kunnen we in Nederland volgens mij goed gebruiken. Polarisatie verdwijnt immers niet vanzelf. Het vraagt moed om te luisteren, om te zien, en om een open houding. Ook richting mensen die anders denken dan jij. Het vraagt om het betrekken van groepen die vaak buiten beeld blijven. En om alertheid: waakzaam zijn voor politici die tegenstellingen bewust aanwakkeren voor eigen gewin.

Stemmen is kiezen voor de wereld waarin je wilt leven

Stemmen is meer dan een bolletje rood kleuren. Het is een keuze voor de wereld waarin we willen leven. Een wereld waarin verschillen ons niet langer verdelen, maar verrijken. Waar dialoog en verbinding ruimte krijgen. Zie je het al voor je: Timmermans en Yeşilgöz samen op een brommer, rijdend door de Haagse binnenstad. 

Voor wie stem jij?

Stemmen vanuit medemenselijkheid vraagt moed, maar biedt ruimte, verbindt en bouwt aan een betere wereld. En uiteindelijk zijn we daar zelf ook het meest bij gebaat. Dus vraag ik je, met 29 oktober in zicht: Voor wie stem jij?

Manuel Voordewind, politiek adviseur bij Tearfund

Afbeelding
Imam en priester - JISRA
Een imam en priester samen op een bromfiets. Een hoopvol beeld én de realiteit vanuit één van onze projecten in Ethiopië.

Over JISRA

Het JISRA-programma is een vijfjarig interreligieus vredesopbouwprogramma dat gelooft dat vrijheid van religie en levensovertuiging bijdraagt aan vreedzame, rechtvaardige samenlevingen. Het brengt religieuze actoren en gemeenschappen samen om discriminatie, haat en extremisme aan te pakken, bruggen te bouwen tussen geloofsgroepen en invloed uit te oefenen op beleid rond geloofsvrijheid. 

Van 2021 tot en met 2025 werkte Tearfund voor dit programma in een consortium met Mensen met een Missie, Search for Common Ground, Faith to Action Network en lokale partners in zeven landen.

Meer informatie 

Afbeelding
Verzoening

Vrede en verzoening

Wereldwijd worden meer dan een miljard mensen geraakt door conflicten of de gevolgen ervan. Dat laat diepe sporen bij hen na. Tearfund werkt aan vrede en verzoening die dieper gaat dan alleen het oplossen of voorkomen van een conflict.
Gerelateerde content
jisra vrouwen
Verhaal
Lees meer
4 december 2025

'Heer maak mij een instrument van Uw vrede'

Wanneer conflicten en verdeeldheid wereldwijd toenemen, klinkt het gebed van Franciscus van Assisi misschien haast naïef: [...]
Lees meer
Honelegn en Nejat
Verhaal
Lees meer
2 november 2025

Bruggen bouwen in een verdeelde wereld: lessen uit Ethiopië

In sommige Ethiopische gemeenschappen zorgt religie voor spanningen tussen christenen en moslims. Ons JISRA-programma streeft [...]
Lees meer
dr. Rhoda Udanyi
Verhaal
Lees meer
26 augustus 2025

Religie als brug naar verzoening

In een door religie verdeeld Nigeria werkt predikant Rhoda Udanyi aan vrede. Via een interreligieus programma laat zij zien [...]
Lees meer
Mensen bij een waterput in Nigeria
Verhaal
Lees meer
10 maart 2025

Christenen en moslims werken samen aan vrede in Nigeria

Vaak wordt religie gezien als bron van conflict en verdeeldheid. Maar in ons JISRA-programma wij zien en ervaren ook de [...]
Lees meer
kerst in het winkelcentrum
Verhaal
Lees meer
20 december 2024

Interreligieuze vredesopbouw in Irak

Verbinding begint met kleine gebaren: van kerstvreugde in Nederland tot hoop en verzoening tussen mensen met verschillende [...]
Lees meer
verzoeningsproject in Nigeria
Blog
Lees meer
17 september 2024

Over je eigen schaduw heen stappen

De afgelopen weken kwam het ene na het andere bericht naar buiten over onderlinge conflicten in de coalitie tijdens het [...]
Lees meer
Mali
Verhaal
Lees meer
2 augustus 2024

Geloof verbindt: interreligieuze vrede in Mali

In het door spanningen verdeelde Mali werken religieuze leiders en geloofsgemeenschappen samen aan vrede. Via interreligieuze [...]
Lees meer
Conflict Midden-Oosten
Blog
Lees meer
8 januari 2024

'Verhalen en beelden met elkaar blijven delen'

Agnes Schaafsma is adviseur vredesopbouw bij Tearfund. Vanwege die rol vroeg haar omgeving de afgelopen weken hoe zij [...]
Lees meer
Vulkaan Bromo op Java
Blog
Lees meer
18 november 2023

Religie gaat niet over vechten, het gaat over vrede

Religie is een bron voor conflicten en een te gevoelig onderwerp dat je maar beter kan vermijden? Collega Matthijs van [...]
Lees meer
verzoeningsproject in Nigeria
Verhaal
Lees meer
31 december 2022

Geloof in vrede: samen bouwen aan begrip en respect

Interreligieuze samenwerking versterkt gemeenschappen in onder meer Ethiopië, Irak, Mali en Nigeria. [...]
Lees meer