Geloof verbindt: interreligieuze vrede in Mali

Jean* is gemeenschapsleider in de stad San, zo’n 400 kilometer van de Malinese hoofdstad Bamako. Net als in veel andere delen van Mali wonen hier zowel christenen als moslims, al vormt de islam de meerderheid. Ook in San bestaan spanningen tussen bevolkingsgroepen. Deze verdeeldheid bemoeilijkt gezamenlijke ontwikkeling en versterking van de gemeenschap.

JISRA

Tearfund werkt in Mali aan interreligieuze vredesopbouw via JISRA: een vijfjarig programma dat relaties herstelt en versterkt tussen gemeenschappen die van elkaar vervreemd zijn geraakt. Het programma richt zich op drie samenhangende sporen: binnen religieuze gemeenschappen (intra-religieus), tussen verschillende geloofsgroepen (interreligieus) en tussen religieuze actoren en andere maatschappelijke organisaties (extra-religieus).

Schadelijke overtuigingen

Binnen geloofsgemeenschappen worden eerst gesprekken gevoerd over schadelijke overtuigingen of praktijken binnen de eigen traditie. Daarna volgen workshops waarin mensen met verschillende religieuze achtergronden elkaar ontmoeten. Ze delen ervaringen en zoeken naar gedeelde waarden die vreedzaam samenleven bevorderen en helpen weerstand te bieden aan extremisme.

Vrouwen en jongeren

Bijzondere aandacht gaat uit naar vrouwen en jongeren onder de 35 jaar, die vaak weinig invloed hebben op besluitvorming. Juist zij brengen nieuwe perspectieven in en nemen regelmatig het initiatief tot vredesprojecten. Hun betrokkenheid helpt bruggen te bouwen en samenwerking te versterken, al vraagt dit soms om het loslaten van diepgewortelde culturele opvattingen.

Harmonie

In Psalm 133:1 staat: ‘Hoe goed en hoe aangenaam is het als broeders en zusters samenleven in eenheid!’ Ook de evangeliën roepen christenen op om in harmonie samen te leven. In de praktijk blijkt dat echter niet vanzelfsprekend. In San weerspiegelde maatschappelijke verdeeldheid zich ook binnen de kerk. Hoewel christenen er een minderheid vormen, werkten kerken vooral binnen hun eigen stroming samen, terwijl andere werden buitengesloten. Dit beperkte de gezamenlijke impact en zorgde voor frustratie en verdeeldheid.

Bewustwording

Via JISRA startte onze partnerorganisatie bewustwordingsactiviteiten voor christelijke gemeenschappen in San, met als doel meer begrip, acceptatie en samenwerking te bevorderen. Jean, 84 jaar oud en leider van een van de oudste kerken in San, deed mee aan dit proces. Aanvankelijk aarzelde hij: ‘Ik vond samenwerking belangrijk, maar vreesde de reactie van invloedrijke religieuze leiders.’ Toch besloot hij deel te nemen, een keuze die veel in beweging zette.

Duurzame verandering

Jean volgde trainingen gericht op vredesopbouw en positieve verandering binnen de gemeenschap. Onderzoek liet zien dat duurzame verandering vooral ontstaat via netwerken van mensen en organisaties die gecoördineerd samenwerken aan een gedeeld doel. Dit motiveerde Jean om zich actief in te zetten voor meer acceptatie tussen kerken en gezamenlijke initiatieven voor de stad. Na de trainingen sloot hij zich aan bij het interkerkelijk overlegorgaan van San, dat zich richt op samenwerking binnen de christelijke gemeenschap.

Eenheid

De gezamenlijke inzet van de kerken heeft inmiddels geleid tot concrete resultaten, zoals twee opruimacties, een bloeddonatiecampagne en ondersteuning bij een door de overheid georganiseerde volkstelling. Jean is verantwoordelijk voor de coördinatie van het overlegorgaan, dat maandelijks bijeenkomt in steeds een andere kerk en waarin alle kerken van de stad zijn vertegenwoordigd. Het overleg speelt een belangrijke rol in het bevorderen van inclusie, samenwerking en wederzijds vertrouwen. Jean: ‘Door een gunstige setting te creëren voor samenwerking kunnen we eenheid tussen de kerken opbouwen.’

Tekst: Tarryn Pegna (Tearfund Engeland)